کمپین بیرون آمدن بیخدایان

کمپین برون آ

در دهۀ ظلمانی ۱۹۴۰، ژنرال‌های فرانسوی به حکومت پیش از دولت دست نشاندۀ ویشی هشدار داده بودند که «ظرف سه هفته گردن انگلستان خواهد شکست.» پس از پایان جنگ، وینستون چرچیل چنین پاسخ داد: «گردن کلفت‌تر از این حرف‌ها بود!» امروزه، کتاب‌های پرفروش New Atheism (بیخدایی تازه) توسط کسانی بی‌اعتبار انگاشته می‌شود که از سر درماندگی تاثیر آنها را ناچیز می‌دانند، و از آن به عنوان «موعظه برای یک دار و دسته» یاد می‌کنند.

یک دار و دسته؟ فقط همین؟!

هر چند داده‌های دقیق در دست نیست، اما برداشت فردی من این است که در مورد مذهبی بودن آمریکا بسیار اغراق شده است. دستۀ ما بسیار بزرگتر از آن است که بسیاری از مردم می‌پندارند. دینداران هنوز هم از بیخدایان بیشتر هستند، ولی نه به حدی که آنها امید داشتند و ما بیم داشتیم. این ادعای من فقط برپایۀ گفتگوهایم در حین تور معرفی کتاب خودم و تورهای کتاب همکارانم مثل دانیال دنت، سام هریس، و کریستوفر هیچنز نیست، بلکه برآوردهای غیررسمی که در گسترۀ اینترنت جریان دارد نیز حاکی از همین مطلب اند. نه تنها در سایت خودمان، که جهت گیری آشکاری دارد، بلکه در جاهای دیگر هم، مثل آمازون و یوتیوب که بازدیدکننده هایشان مطمئناً بیشتر جوانان هستند به همین شکل است. به علاوه، اگر دینداران پرشمارند، ما پردلیل و برهان هستیم. تاریخ جانب ما را می‌گیرد، و ما با فنر جدیدی در قدم هایمان جلو می‌رویم – شما می‌توانید رد پای ما را در اینجا و آنجا ببینید.

دسته ما بزرگ است، ولی بیشترمان پنهان مانده‌ایم. گنجینۀ ما آکنده از بهترین نواهاست، ولی دهان بیشترمان بسته، با سرهای افکنده و چشمان شرمسار فقط زمزمۀ مبهمی سر می‌دهیم. در نتیجه، عمدۀ تلاش آگاهی-بخشی ما نه به برگرداندن باورمندان، بلکه باید به تشویق بیدین‌ها معطوف شود تا بیدینیشان را اظهار کنند – به خودشان، به خانواده‌شان، به جهان. این هدف کمپین بیرون آمدن است.

پیش از ادامۀ مطلب، باید خطر یک سوتفاهم عمده را گوشزد کنم.

آشکار است که کارزار «برون آ» یادآور کارزار اجتماع همجنسگرایان به همین نام است، اما این مقایسه می‌تواند نابجا باشد: مخاطب «برون آ» ممکن است شخص بداقبالی باشد که هنوز آمادۀ بروز خود نیست – و شاید هرگز به چنین آمادگی نرسد. کارزار بیرون آ اما، هرگز – تکرار می‌کنم هرگز- به معنای امر و اجبار برای برون آمدن و آشکار کردن باورهای خود نیست. اگر یک بیخدای پنهان می‌خواهد بیرون بیاید این تصمیم خودش است و به هیچکس دیگر مربوط نیست. کاری که از ما برمی‌آید این است که افراد مصمم و مشتاق به بروز عقاید خود را پشتیبانی و دلگرم کنیم. شاید دلگرمی برای مردم برخی نقاط اروپا غیرضرروی باشد یا در برخی شهرهای ایالات متحده که نفوذ روشنفکران فراوان است نیازی به چنین پشتیبانی و تشویقی نباشد. اما این حمایت به هیچ عنوان برای مردم دیگر نقاط آمریکا یا، حتی بیش از آن، برای ساکنان بخش هایی از جهان اسلام که کفرگویی مطابق سنت قرآنی مجازات مرگ به همراه دارد ناچیز نیست.

کمپین برون آ به طور بالقوه واجد همۀ جنبه‌هایی است که می‌توان در پی «برون» آورد. ما «برون آمدگان» به شأن خود می‌بالیم، و این جنبه‌ایست که تاکنون بدان پرداخته‌ام. این «برون شدن» به مفهوم دوستی و همبستگی با کسانی است که بیخدایی خود را آشکار کرده‌اند، یا مشغول بررسی پیامدهای پیمودن این گام برای خانوده‌شان یا رویارویی با پیشداوری‌های دوستان و همشهریان‌شان هستند و این رویارویی نیازمند شهامت است. عضو گروه‌ها و انجمن‌های محلی یا آنلاین شوید و از آنها حمایت کنید. آشکارا سخن بگویید، تا به کسانی که مردد هستند نشان دهید که تنها نیستند. گروه‌های دانشجویی سازماندهی کنید و کنفرانس ها و مناسبت‌های مختلف برگزار کنید. به روزنامه‌های محلی نامه بنویسید. سیاستمداران را در سطح محلی و ملی لابی کنید. هر چقدر که تعداد بیشتری بیخدایی خود را آشکار کنند، برون آمدن برای بقیه آسان‌تر می شود.

در محافل و مجالس بیخدایی خود را فاش بگویید و در محل خود فعالیت‌ها و برنامه‌هایی را سازماندهی کنید. عضو گروه‌های بیخدایان شوید، یا اگر نیست خود سازمانی تشکیل دهید. روی سپر ماشین‌تان برچسب بچسبانید. تیشرت‌های با مضمون بیخدایانه بپوشید. اگر مثل من از علامت «َA سرخ» که جاس طراحی کرده خوشتان می‌آید از آن استفاده کنید، یا اگر دوست دارید خودتان لباس طراحی کنید؛ مثلا در سایت: کافه پرس. اگر هم دوست ندارید لباس با طرح بیخدایانه بپوشید، لطفا به هر ایده‌ای که دیگر بیخدایان برای برون آمدن استفاده می‌کنند ایراد نگیرید. بعضی در سایت گفته‌اند که نگرانند به این ترتیب بیخدایی هم مانند یک فرقۀ شبه دینی جلوه کند. این نگرانی را درک می کنم. ولی چه بخواهیم چه نخواهیم، اگر واقعا در پی تاثیرگذاری در جهان واقعیات هستیم راهی نداریم جز اینکه قدری غرور خود را بکشنیم. در غیر این صورت هیچگاه نخواهیم توانست تا مشکل «جمع کردن دسته گربه ها» [دشواری گرد هم آوردن بیخدایان به جمع کردن دسته گربه تشبیه شده، چون هر کدامشان ساز خود را می زنند و نظرات همسویی ندارند. -م] را حل کنیم. اگر شک دارید تشویق کوبندۀ پی زی مایر را بخوانید.

عبارت «دوری جویید» ابتدا به نظرم جالب نیامد چون خیلی دوستانه به نظر نمی‌رسید؛ مثل تبلیغ یک آژانس مسافرتی در بارسلونا که در پوستر تبلیغاتی‌اش در انگلیسی با نیت خوب گفته بود «برین بیرون!» به همین طریق هم معنای «دوری جویید» البته به معنی خوب آن است که مثلا دین را از کلاس علوم جدا کنید، یا قانون جدایی کلیسا و حکومت در قانون اساسی آمریکا (متاسفانه این جدایی در بریتانیا تصریح نشده). همانطورکه یک تیشرت زیبای دیگر آن را مطرح کرده: «در مدرسۀ ما دعا نخوانید و ما هم در کلیسای شما فکر نخواهیم کرد!» در انجمن مدارس محلی لابی کنید. به قول کریستوفر هیچنز: «آقای جفرسون آن دیوار [جدایی دین از حکومت] را برافراشت».

راحت باشید (دیگران را هم ترغیب کنید که چنین باشند). بیخدایان آدم‌های شاخ و دمداری نیستند. آنها مردم خوب و عادی‌اند. این را با نمونه نشان دهید. خانم محترم خانه همسایه ممکن است یک بیخدا باشد، یا شاید دکتر، کتابدار، متصدی کامپیوتر، راننده تاکسی، آرایشگر، مجری برنامه تلویزیونی، خواننده، رهبر ارکستر، کمدین… باشند. بیخدایان مردمی هستند که فقط سرآغاز کیهان را متفاوت از دینداران تعبیر می‌کنند. این جای نگرانی نیست. چه راه‌های دیگری برای بیرون آمدن هست؟ خب، خودتان پیشنهاد دهید. سیاستمدارانی را که علیه بی‌دینان تبعیض قائل می‌شوند حمایت نکنید، چنان که مشهور است جرج بوش پدر، بیخدایان را در میان ملتی تحت عنایت خدا، غیر-شهروند دانسته بود. سیاستمداران به دنبال جلب آرا هستند. آنها تنها بیخدایانی را به حساب می آورند که بیرون آمده باشند. برخی بیخدایان شکست باورند و گمان می‌کنند چون ما در اکثریت نیستیم نمی‌توانیم تاثیرگذار باشیم. ولی مهم نیست که اکثریت نباشیم. برای اثربخشی فقط لازم است که برای قانونگذاران یک اقلیت ملموس محسوب شویم. بیخدایان بیشتر از یهودیان هستند، ولی تنها سهم اندکی از قدرت سیاسی را به خود اختصاص داده‌اند. چه بسا به این دلیل که هرگز مانند لابی یهودیان متحد نشده‌اند: اینجا دوباره مشکل جمع نشدن یک دسته گربه سر بر می‌آورد! و این مطلب فقط مختص سیاستمداران نیست بلکه در مورد تبلیغاتچی‌ها، رسانه‌ها، و قشر تاجران هم صادق است. هر کس که می‌خواهد چیزی بفروشد به آمارگیری‌ها نگاه می‌کند. ما باید برخیزیم تا به حساب بیاییم، تا فرهنگ آماری، سلیقه و نظرات ما را هم منعکس کند. در این صورت کار برای نسل‌های بیخدایان بعدی هم ساده‌تر می‌شود. در همۀ فرم‌هایی که اطلاعات شخصی را می‌خواهند در مقابل دین بنویسید «بیخدا»، بویژه در فرم‌های سرشماری‌های آینده.

رهایی یابید! شاید برخی دوست داشته باشند تا مهمانی‌های «برون آمدن» بگیرند تا با جشن و سرور از شهامت کسانی تجلیل کنند که تصمیم گرفته‌اند سنت دیرین را کنار نهند؛ عادات اجدادی را ترک کنند و زندگی حقیقت‌جویانه، بی‌خرافه و گشوده به جهان واقع را پذیرا شوند. از پیروی از عقاید دینی رهایی یابید و به خجستگی آزادی تازه یافته‌تان جام‌ها را سر کشید.

نوشته: ریچارد داوکینز، ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۷ | The Out Campaign

Persian Out Campaign Facebook page